Έδρες UNESCO

Βραβεύτηκε από την UNESCO το 2002

Η Έδρα UNESCO του Α.Π.Θ. / Εκπαίδευση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, τη Δημοκρατία και την Ειρήνη, ιδρύθηκε το 1997 με Συμφωνία που συνυπέγραψαν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η UNESCO. Είναι η πρώτη "Έδρα" UNESCO που ιδρύθηκε σε ελληνικό πανεπιστήμιο. Η Έδρα αυτή είναι η εξέλιξη και θεσμοθέτηση α) προγράμματος εκπαίδευσης για την ειρήνη που εισήχθη από την καθηγήτρια Δ. Παπαδοπούλου στις σπουδές του Α.Π.Θ. το 1986, το οποίο διευρύνθηκε, το ακαδημαϊκό έτος 1993-94, σε σχετικό διατμηματικό διεπιστημονικό πρόγραμμα μαθημάτων, β) των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης για την Ειρήνη (έτος ίδρυσης 1986).

Σκοπός της Έδρας UNESCO του Α.Π.Θ. είναι να προωθήσει στο πανεπιστήμιο και στις άλλες δύο βαθμίδες της Εκπαίδευσης τις αξίες ενός πολιτισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ειρήνης και μη βίας και να ευαισθητοποιήσει σ’ αυτές τους εκπαιδευτικούς, φοιτητές,-μαθητές και την κοινή γνώμη.

Η Έδρα UNESCO οργανώνει, σε προπτυχιακό επίπεδο, ένα διατμηματικό διεπιστημονικό πρόγραμμα μαθημάτων εκπαίδευσης για την ειρήνη και τα δικαιώματα του ανθρώπου (Τίτλος "Σύγχρονα παγκόσμια προβλήματα και η ευθύνη του επιστήμονα: διεπιστημονικές προσεγγίσεις") στο οποίο διδάσκοντες και φοιτητές προέρχονται από όλα σχεδόν τα Τμήματα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Στο πρόγραμμα αυτό δίδαξαν ως τώρα (1994-2010) περισσότερα από 100 μέλη ΔΕΠ από 35 περίπου Τμήματα του Α.Π.Θ. (Τμήματα Ψυχολογίας, Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής, Νομικής, Ιατρικής, Κτηνιατρικής, Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας κ.ά.) και άλλων Α.Ε.Ι. της χώρας (Πανεπ. Θεσσαλίας, Αιγαίου, Ιωαννίνων κ.ά.)

Περισσότεροι από 4.000 φοιτητές παρακολούθησαν τα μαθήματα αυτά σε περίπου 100 διαφορετικά θέματα, όπως: τα παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα στις διάφορες μορφές τους, οι φυσικοί πόροι και η κατανομή τους, οι διεθνείς οργανισμοί και η συμβολή τους στην επίλυση των παγκόσμιων προβλημάτων, η διεθνής προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η πυρηνική ενέργεια στις θετικές και αρνητικές χρήσεις της, ο χημικός και βιολογικός πόλεμος, το AIDS, τα ναρκωτικά, η κακοποίηση και παραμέληση του παιδιού, ο αναλφαβητισμός, ο κοινωνικός αποκλεισμός, ο πολιτισμός ειρήνης και μη βίας κ.ά.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο, η Έδρα UNESCO συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τον Εκδημοκρατισμό, το οποίο συνδιοργανώνουν 41 Πανεπιστήμια από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο / Έδρα UNESCO είναι από τα ιδρυτικά Α.Ε.Ι. αυτού του προγράμματος και εκπροσωπεί την Ελλάδα ως συντονίζον πανεπιστήμιο. Στο πλαίσιο του προγράμματος γίνεται ευρεία ανταλλαγή μεταπτυχιακών φοιτητών, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης/Έδρα UNESCO εκπονήθηκαν 26 μεταπτυχιακές διατριβές (Master’s Degree) από αλλοδαπούς φοιτητές, πολλές από τις οποίες διακρίθηκαν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα μαθημάτων που οργανώνει η Έδρα UNESCO κάθε χρόνο, δίδαξαν ως τώρα και επόπτευσαν διατριβές 36 μέλη ΔΕΠ από 10 Τμήματα του Α.Π.Θ. καθώς και εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών (UNESCO, UNICEF).
Η Έδρα UNESCO συνεργάζεται επίσης με εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων, από όλη τη χώρα, για την καλλιέργεια των αξιών του πολιτισμού ειρήνης στα σχολεία. Για το σκοπό αυτό, η "Έδρα" δημιούργησε το Πανελλήνιο Δίκτυο Εκπαιδευτικών για Έναν Πολιτισμό Ειρήνης και Μη Βίας στο οποίο συμμετέχει μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών.

Η Έδρα UNESCO συνδέει το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με διεθνείς διακυβερνητικούς  Οργανισμούς (UNESCO, UNICEF κ.ά.), με το Παγκόσμιο Δίκτυο των 655 Εδρών UNESCO και με τα 62 Δίκτυα UNITWIN της UNESCO (σε 770 Α.Ε.Ι., σε 126 κράτη), με το Δίκτυο των 41 Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων, τα οποία συνδιοργανώνουν Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα με θέμα "τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Εκδημοκρατισμό", καθώς και με πολλές διεθνείς και ελληνικές ΜηΚυ.Ο.

Όλες οι δραστηριότητες της Έδρας UNESCO, καθώς και η διοίκησή της, διεκπεραιώνονται από εθελοντές (μέλη ΔΕΠ, εκπαιδευτικούς των άλλων βαθμίδων, φοιτητές, μέλη μη κυβερνητικών Οργανώσεων, κ.ά.) οι οποίοι προσφέρουν τις γνώσεις και το χρόνο τους αφιλοκερδώς.
Η Έδρα UNESCO του Α.Π.Θ. βραβεύτηκε από την UNESCO το 2002. Στο σκεπτικό της Απόφασης της UNESCO για τη βράβευση αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι "η Έδρα αυτή καταδεικνύει με τις εκπαιδευτικές και άλλες δραστηριότητές της τη δύναμη των Πανεπιστημίων να συμβάλουν ώστε να οικοδομηθεί η Ειρήνη στη σκέψη των ανθρώπων, σύμφωνα με την Ιδρυτική Πράξη της UNESCO".