∆ασοτεχνικό Μουσείο Τοπογραφικών Οργάνων και Χαρτών

Για να κατανοήσουμε την παλαιότητα και τον τρόπο δημιουργίας της ανεκτίμητης συλλογής του μουσείου μας, θα αναφερθούμε σύντομα στο ιστορικό της ίδρυσης της Σχολής ∆ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος.

Το έτος 1917 ιδρύθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας η Ανώτατη ∆ασολογική Σχολή με έδρα την Αθήνα, όπου λειτούργησε επί 10 χρόνια, αρχικά στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Το 1927 μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη ως Τμήμα της Φυσικομαθηματικής στο Α.Π.Θ. Το 1937, μαζί με την Γεωπονία, απετέλεσαν μια σχολή, ενώ σήμερα αποτελεί μόνη της τη Σχολή ∆ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος. Η διαδρομή αυτή εξηγεί ίσως και την ύπαρξη γερμανικών χαρτών ιστορικού ενδιαφέροντος και τοπογραφικών οργάνων από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Το Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας ιδρύθηκε το 1939 με διευθυντή του εργαστηρίου τον καθηγητή Γ. Νικολίτσα, που σπούδασε στη Γερμανία, στο πανεπιστήμιο της ∆ρέσδης, από όπου και πήρε το πτυχίο του πολιτικού μηχανικού. Από το 1966 μέχρι το 1994 διευθυντής του εργαστηρίου ήταν ο καθηγητής Γ. Στεργιάδης που διετέλεσε και πρύτανης. Από το 1994 μέχρι το 2002 διευθυντής ήταν ο καθηγητής ∆. Κωτούλας και από το 2002 μέχρι σήμερα διευθυντής είναι ο καθηγητής Κ.-Α. ∆ούκας.

Το Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, με την καθοδήγηση του διευθυντού Κ.-Α. ∆ούκα, θέλοντας να συμβάλει στην αξιοποίηση των ανεκτίμητων ευρημάτων, οργάνωσε τα αποθηκευμένα όργανα και τους χάρτες, που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες του για αρκετές δεκαετίες, με τη δημιουργία ∆ασοτεχνικού Μουσείου Τοπογραφικών Οργάνων και Χαρτών.

Με πολλά παλαιά τοπογραφικά όργανα

Στο μουσείο υπάρχουν δύο από τα παλαιότερα χειρόγραφα βιβλία τοπογραφίας - γεωδαισίας που χρησιμοποίησε το εργαστήριο από την ίδρυσή του. Ένα γερμανικό του 19ου αιώνα της Γεωπονικής Σχολής του Βερολίνου και ένα ελληνικό που εκδόθηκε το έτος 1930.

Στα όργανα που κάλυπταν τις ανάγκες του εργαστηρίου για αρκετές δεκαετίες και εκτίθενται στο μουσείο συμπεριλαμβάνονται οι θεοδόλιχοι, οι χωροβάτες, τα κλισίμετρα, οι πυξίδες, τα βαρόμετρα, το παντόμετρο, οι αεροστάθμες, τα τηλεσκόπια, η υδροστάθμη, η σταδία χωροστάθμησης, η χελώνα, το χωροσταθμικό σημείο, ο δενδρομετρητής, το κατοπτρικό ρελασκόπιο, τα ορθόγωνα, τα στερεοσκόπια, το εμβαδόμετρο, οι μετροταινίες και τα μέτρα, ο μετρητικός τροχός χαρτών (καμπυλόμετρο), ο παντογράφος, ο συντεταγμενογράφος, η μετροτράπεζα, το θερμόμετρο μεγίστου - ελαχίστου, η υπολογιστική μηχανή και τα διάφορα όργανα σχεδίασης, όπως το κυκλικό γωνιόμετρο, το μηχανικό γωνιόμετρο με κανόνα, διαβήτες, ταφ, ραπιδογράφοι, τρίγωνα, κανόνες, κλιμακόμετρα, καθώς και φωτογραφικές - κινηματογραφικές μηχανές διαφόρων τύπων.

Επίσης υφίσταται έκθεση γερμανικών χαρτών του 19ου αιώνα που εκδόθηκαν στη Λειψία (την επονομαζόμενη και «Μέκκα της Χαρτογραφίας») και στην πόλη Γκότα. Παρατηρώντας τους μπορούμε να δούμε τις διάφορες ιστορικές εξελίξεις λαών και κρατών. Οι 10 χάρτες που εκτίθενται είναι επιτοίχιοι εκπαιδευτικοί - ιστορικοί διαστάσεων 2,00 x 1,70 (m) και απεικονίζουν διαχρονικά την Ελλάδα μέσα στον ευρύτερο χώρο της και ένας το χώρο της Ακρόπολης, πράγμα που εκφράζει και την αδυναμία των γερμανών στο αρχαίο ελληνικό πνεύμα.

Οι χάρτες εκτός από την αντανάκλαση ενός κλίματος ανερχόμενου φιλελληνισμού, περιέχουν στοιχεία για τη θρησκευτική κρίση του μεσαίωνα (Σταυροφορίες) που συγκλόνισε και επηρέασε την Ευρώπη και τις συνοριακές μεταβολές στην Ευρώπη και στην Αμερική.